Rechtstreeks naar de inhoud

Beleggen in obligaties

Wat is een obligatie?

Een obligatie is een schuldbewijs voor een lening die meestal door een overheidsinstelling of een bedrijf is aangegaan. Een bedrijf dat geld nodig heeft kan door het uitgeven van een obligatielening de nodige middelen ter beschikking krijgen. Als koper van een obligatie leent u dus een bepaald bedrag aan een bedrijf of overheidsinstelling. Hiertegenover staat een (meestal van tevoren bepaalde) jaarlijkse rentevergoeding. Aan het eind van de looptijd wordt de nominale waarde of schuldvordering van de obligatie terugbetaald.

Vroeger waren obligaties altijd op papier gedrukt. Door het giraal effectenverkeer is dit echter niet meer voor elke obligatie het geval. Oorspronkelijke bestond een obligatie uit een papier dat opgedeeld was in twee delen: de mantel en het blad. De mantel is het eigenlijke schuldbewijs. Hierop staat vermeld hoeveel de debiteur of schuldenaar aan het eind van de looptijd zal moeten betalen aan de bezitter van de obligatie. De mantel vermeldt ook het afgesproken rentepercentage en de gegevens van de debiteur. Na de mantel is er ook nog het blad dat bestaat uit een aantal coupons. Deze coupons geven (meestal op jaarlijkse basis) recht op de rentevergoeding van het nominale bedrag van de obligatie.

Risico van obligaties

Obligatie

Obligaties worden verhandeld op de effectenbeurs. De koers van de obligaties is afhankelijk van een aantal factoren. De eerste factor is de uitgevende instelling. Als het bedrijf of de instelling waaraan u geld heeft geleend failliet gaat, dan is het slechts hopen dat u uw geld nog krijgt. Geld lenen aan de overheid houd dus minder risico in dan geld lenen aan een klein onbekend bedrijf. Hoe groter het faillissementsrisico hoe hoger de rente. Dat heeft tot gevolg dat de overheid en grote, bekende bedrijven meestal minder rente betalen dan kleinere bedrijven.

Een heel belangrijke factor binnen de obligatiekoersen is de rente. Als de rente op de kapitaalmarkt hoog is dan zal de rente op obligaties ook hoog zijn. Als de rente laag is dan zal de instantie die de obligaties uitgeeft ook een lage rente betalen. Concreet wilt dit zeggen dat bij een stijgende rente de waarde van uw obligatie daalt. Bij een dalende rente stijgt de waarde van uw obligatie. In de volgende paragraaf zal dit aan de hand van een voorbeeld uitgelegd worden.

Stel, u koopt een obligatie die u de komende tien jaar recht geeft op een rente van 6%. Als de kapitaalmarktrente nu daalt naar 5% dan zullen de nieuwe obligaties ook een lagere rente krijgen. Uw obligatie is nu in waarde gestegen. Ze heeft immers een hogere rente dan de nieuwe obligaties die op de markt komen. Als de kapitaalmarktrente nu zou stijgen na de aankoop van uw obligatie dan zal uw obligatie aan waarde verliezen.

Soorten obligaties

De meest bekende soort obligatie keert een vaste rente uit over het nominale bedrag. Er bestaan echter ook andere soorten obligaties. Twee speciale soorten obligaties zijn de converteerbare obligaties (convertible) en de omgekeerd converteerbare obligaties (reverse convertible).

Convertible obligatie

Bij een convertible obligatie kan de koper van de obligatie beslissen dat hij bij de uitbetaling van zijn obligatie niet in geld, maar in aandelen wilt uitbetaald worden. De koers waaraan de aandelen verkocht zullen worden wordt vastgelegd bij de aankoop van de obligatie. Als de aandelen van het bedrijf in waarde zijn gestegen ten opzichte van de bepaalde koers kan men best kiezen voor uitkering in aandelen. Indien dit niet het geval is kan men beter kiezen om in cash uitgekeerd te worden. Doordat men kan kiezen tussen aandelen en cash heeft dit soort obligaties meestal wel een lage rente.

Reverse convertible obligatie

De werking van een reverse convertible obligatie is eigenlijk tegenovergesteld aan een gewone convertible. Bij een convertible mag de belegger kiezen of hij wil uitgekeerd worden in aandelen of geld. Bij een reverse convertible obligatie wordt dit beslist door de uitgevende instelling van de obligaties. Het spreekt voor zicht dat het bedrijf dit enkel aandelen uitkeert als deze minder waard zijn dan de geldsom die anders zou uitbetaald moeten worden. Deze obligatie heeft dus een verhoogd risico maar echter wel een mooi rentepercentage.

Obligatiefondsen

Obligaties worden meestal verhandeld in eenheden van 1000 tot 5000 euro. Daarnaast heeft elke obligatie specifieke kenmerken. Als deze bedragen niet in je beleggingsportefeuille passen is het interessant om te beleggen in een obligatiefonds. Dit werkt zoals een gewoon beleggingsfonds in aandelen maar dan met obligaties. De fondsmanager zal voor u een mooie mix van verschillende obligaties samenstellen. De beheerskosten voor de fondsmanager liggen tussen de 0,5% en de 1% van uw totale inleg. De aan- en verkoopkosten bedragen ongeveer 0,4% van de transactiegrootte.

Artikel door Koen De Deckere

Terug naar het hoofdmenu